TORNEAMENTA

TORNEAMENTA
ludi Equestres. Vox German. Turnier: Ital. Torneamento, vel Torniamento, fortassis a Tornare, venit, quod illis, inter alia, est redire; Gall. le Tournoy, i. e. decursorium, a verbo tournoyer, quod iisdem est circumire, huc et illuc vagari. Isti enim qui hôc modô decertant, eunt, redeunt, et ad omnes arenae angulos deflectunt. Ab Henrico Aucupe primum, post Obotritos debellatos, in Germaniam introducti, certisque legibus confirmati sunt, ut Nobilitas Germanica condignis iamdudum exercitiis exculta, et his quoque ad bella aptior redderetur. Fecit autem id Imperator in consilium adhibitis quatuor Principibus Imperii primariis, Conradô Comite Palatinô ad Rhenum, Hermannô Sueviae, Bernhardô Bavariae, et Conradô Franconiae Ducibus: quorum singuli ad Torneamentorum constitutiones tres viros delegerunt, experientiâ rerum et auctoritate praestantes, quibus ab Imperatore itidem tribus additis, a XV. viris his summa rei ac instituti suscepta est, de quo vide apud Goldast. tom. 1. Constitut. Imp. p 212. et in Rational. ad lib. der Reichsatz p. 505. Competit ius indicendi Torneamenta Imperatori primum; hinc primum ab Henrico Aucupe, secundum a Conrado II. Septimum ab Henrico III. duodecimum ab Henrico VI. Imperatorib. indicta legimus. Dein Principibus Imperii, quibus id privilegii, ab Imperatore, indultum est. Sunt autem familiae quatuor praefatorum Principum, qui id iuris sibi vindicant, unde die Obere Turniervogt dicti: Saxones tamen Torneamenta quoque indixisle, exemplô Ridackeri Marchionis Misniae, Ludolphi Marchionis Saxoniae et Brunsvic. etc. ostendit Limnaeus, sed an suô hoc fecerint iure, secum quaerit. Locus tempusque his ludis vel a Praesidibus eorum, vel a quatuor praedictis Principibus, vel etiam a quatuor illustrioribus feminis, assignari solitum est. Decertandi ius habuerunt Imperator, Principes, Marchiones, Comites, Nobiles, et Patricii, qui a summo Principe Nobilitatis insignia tenuerunt, hodie die Adeliche Geschlechter. Illis praeerant Reges, seu Praesides Torneamentorum, German. die undere Thurniervogte, oder Turnier konige, quorum quatuor erant, pro numero quatuor Circulorum, de quibus retro. Horum officium, ut et alia huc pertinentia, vide apud Limnaeum Enucl. l. 3. c. 31. Vischerum, tract. de Duello. Dra conem de Patrit. fol. 77. Besold. in Thes. pract. voc. Turnier, Charisium Protosynd. Stralsund. Disp. de Torneamentis, etc. Damnatus illorum usus Concil. Lateranensi, sub Alexandro III. Papa, A. C. 1379. ni potius temerarios militum congreslus a Patribus Concilii coercitos dicas: hodie sane in Imperio exiguus est; aliô ludorum Equestrium genere, quod Ring-et Kopffrennen vocant, in aulis Principum fervente: In usum tamen Torneamenta, iustô moderamine revocanda, suadere videntur allatae rationes a Munstero, l. 3. c. 454. Cuspiniano, in vita Henr. Aucupis, Ioh. a Schallenberg apud Goldastum, etc. Fortunium Torneamentum quoque dici monet Matth. Paris in Ann. 1241. p. 546. Torneamenta in Germania celebrata XXXVI. I. Magdeburgi, A C. 935. II. Rotenburgi, A. C. 942. III. Constantiae, A. C. 948. IV. Martisburgi, A. C 969. V. Brunsvigae, A. C. 996. VI. Treveri, A. C. 1019. VII. Halae Sax. A. C. 1042. VIII. Augustae, A. C. 1080. IX. Gottingae, A. C. 1119. X. Tiguri, A. C. 1165. XI. Coloniae, A. C. 1179. XII. Noribergae, A. C. 1198. XIII. Wormatiae, A. C. 1209. XIV. Herbipoli, A. C. 1235. XV. Ratisbonae, A. C. 1284. XVI. Suinforti, A. C. 1296. XVII. Ravenspurgi, A. C. 1311. XVIII. Ingelhemii, A. C. 1337. XIX. Bambergae, A. C. 1362. XX. Eslingae, A. C. 1374. XXI. Scaphusii, A. C. 1392. XXII. Ratisbonae, A. C. 1396. XXIII. Darmstadii, A. C. 1403. XXIV. Heilbronuae, A. C. 1408. XXV. Ratisbonae, A. C. 1412. XXVI. Stutgatdiae, A. C. 1436. XXVII. Landeshuti, A. C. 1439. XXVIII. Herbipoli, A. C. 1479. XXIX. Moguntiae, A. C. 1480. XXX. Heidelbergae, A. C. 1481. XXXI. Sturgardiae, A. C. 1484. XXXII. Ingolstadii, eôd. annô. XXXIII. Onolsbaci, A. C. 1485. XXXIV. Bambergae, A. C. 1486. XXXV. Ratisbonae, A. C. 1487. XXXVI. Wormatiae, eôd. annô. Ita Ruexnerus habet. Ioh. Guletus vero in deser. hist. Rhaet. l. 8. omisla quaedam contendit. Praeterea ex Andr. Ratispon. Chron. Bavarito, meminit Freherus ad Petr. de Andlo p. 183. Torneamenti celebrati Noribergae, A. C. 1433. etc. In Francia, Torneamenta primum instituisle Gaufridum II. Dn. Pruliaci in Andibus, refert Chronicon Turonense: fuit autem is pater filii cognominis, a quo Comites Vindocinenses orti. In Anglia primum innotuisse, sub Stephano Rege, cum per eius indecentem mollitiem nullus esset publicae vigor disciplinae, habemus apud Guil. Neubrigensem l. 5. c. 4. Tunc enim et sub Henrico II. tyronum exercitiis, in Anglia prorsus inhibitis, qui --- exerceri volebant, transfretantes in terrarum exercebantur confiniis. Vide quoque Rog. Hovedenum et Bromptonum, A. C. 1177. Postea vero sub Ricardo in ipsa Anglia celebrari coeperunt, uti docet Matth. Paris A. C. 1194. In Graeciam transiisse videntur, cum Anna Sabauda, Amedei IV. Allobrogum Comitis filia, Constantinopolim Andronico Iuniori nuptura venit, A. C. 1326. etc. Coeterum in huiusmodi decursionibus vel hostes publici ex condicto infestis armis concurrebant, quod Torneamenti genus aculeatum et hostile, Matth. Parisio: vel infestis itidem armis contra quosvis, etiam non hostes, inibatur, quod quasi hostile eidem dicitur, A. C. 1241. Communiter vero certabatur armis innocuis, gladiis hebetibus, lanceis absque ferro, seu ἀσιδήροις δορατίοκοις, ut ait Nicetas: lusoria tela Seneca vocat, uti vidimus supra. Cum porro Torneamenta belli praeludia eslent, diversis cohortibus ac turmis una omnes ad proelium accincti properabant et gladiis in alterutrum ingeminantes ictus (non punctim sed caesim feriendo) vires suas exercebant; cum contra in Iustis, quo monomachiae speciem praebebant, singulari certamine alter in alterum ferretur etc. Quam in rem vide plura apud Car. du Fresne in Gloss. nec non Disseratione ad Ioinvillam 7.

Hofmann J. Lexicon universale. 1698.

Look at other dictionaries:

  • AVENTURAE — in Mandato super Iuratis ad Arma, in Additam ad Matth. Paris. p. 149 Hastiludia sunt, seu Equestres decursiones, vulgo Torneamenta, vide ibi et in voce Fortunium …   Hofmann J. Lexicon universale

  • LANCEA — an quod aequâ, lance, i. e. aequaliamento, ponderata vibretur, an ex Graeco λογγη? Aetoli, Marte geniti, inventum dicitur Plin. l. 7. c. 56. Sagittas Persen Persei fil. invenisse dicunt: lanceas Aetolos iaculum cum amento, Aetolum, Martis fil.… …   Hofmann J. Lexicon universale

  • NUNDINAE — Feriae erant apud Romanos publicae, paganorum, i. e. rusticorum, quibus conveniebant, engotiis propriis vel mercibus provisuri, Macrob. Saturnal. l. 1. c. 16. Unde Sextus Pom. Nundmas, inquit, seriarum diem esse voluerunt antiqui, ut rustici… …   Hofmann J. Lexicon universale

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.